Głównym elementem systemu odwróconej osmozy, nazywanego też RO, jest membrana z w połowie przepuszczalną błoną stopującą mikroskopijne cząsteczki zanieczyszczeń rozpuszczonych w wodzie. Jedynie molekuły H2O przechodzą przez membranę osmotyczną, zaś woda ze skoncentrowanymi zanieczyszczeniami jest usunięta z filtra.
To właśnie odwrócona osmoza jest podstawą jednej z metod odsalania wody morskiej. Stosuje się ją też do filtrowania ścieków przemysłowych. Metoda ta umożliwia odzyskanie wody i cennych substancji znajdujących się w ściekach. Podstawową zaletą tej metody jest stosunkowo niskie wykorzystanie energii.
Czy filtr odwróconej osmozy eliminuje bakterie oraz wirusy? Tak, membrana osmotyczna usuwa z wody wszelkie mikroorganizmy, przez co uzyskujemy wodę sterylnie czystą. Dzieje się tak ze względu na nieproporcjonalnie mniejsze od bakterii oraz wirusów otwory występujące w półprzepuszczalnej błonie, z której zbudowana jest membrana. Podczas montażu trzeba jednak zachować sterylność z uwagi na możliwość wtórnego zabrudzenia układu magazynującego uzdatnioną wodę.
Ile kosztują osmotyczne filtry do wody? Identycznie jak w przypadku innych filtrów koszt odwróconej osmozy będzie się znacznie różnić w zależności od producenta, solidności wykonania, wydajności membrany osmotycznej czy też konkretnego sklepu. Należy jednak założyć, iż dobre, molekularne filtry do wody z przeznaczeniem do celów spożywczych zaczynają się od 600 złotych. Czy to drogo? Jeśli weźmie się pod uwagę sam fakt, że dzbankowe filtry do wody kosztują kilkadziesiąt PLN to tak, ale nie można porównywać czystości wody po uzdatnieniu przez osmotyczne filtry do wody i dzbanki filtracyjne.